پرورش توانايي‌هاي رهبري

نويسندگان: آرتور بل، ديل اسميت
مترجم: سيد بهشاد ياسيني
ناشر: سازمان مديريت صنعتي
نوبت چاپ: نخست، 1388

. ساختار كتاب

كتاب شامل، سخن ناشر، ديباچه نويسندگان، پيشگفتار مترجم و ده فصل به اين شرح است:

فصل 1: حقايقي غيرمنتظره در مورد رهبران

فصل 2: سنجش گرايش‌هاي رهبري و عوامل شخصيتي

فصل 3: چشم انداز رهبري

فصل 4: رهبري به وسيله گوش دادن

فصل 5: رهبري به وسيله ايجاد تيم و رابطه‌هاي تيمي

فصل 6: رهبري به وسيله تعيين مشكلات و يافتن راه‌حل‌ها

فصل 7: رهبري به وسيله ايجاد انگيزش

فصل 8: رهبري به وسيله تخصيص وظايف و مسووليت‌ها

فصل 9: رهبري به وسيله مديريت تعارش

فصل 10: رهبري به وسيله پشتيباني و تقويت مشاركت

2. پنجره كتاب

سازمانهاي امروز، براي موفقيت در فضاي كسب‌وكار، بيش از هر چيز نيازمند رهبري توانمند هستند كه سكان هدايت سازمان را به‌دست گيرند و آنها را به ساحل هدفهاي سازمان رهنمون باشند. اين كتاب به شرح گويايي از موضوعهاي كليدي رهبري مي‌پردازد؛ مسائلي كه هر يك مي‌تواند تحولي در رابطه‌هاي ميان رهبر و پيرو ايجاد كند و قدرت نفوذ رهبر در سوق دادن پيروان به سوي ماموريت‌هاي سازمان را بيشتر نمايد.

يكي از نكته‌هاي ويژه كتاب، تلاش در ايجاد رابطه‌اي دوجانبه ميان خود و خواننده است. در كتاب، فضاهايي تحت عنوان «نوبت شماست...» در نظر گرفته شده است كه خوانندگان با مطالعه مطلب يا پيش از مطالعه آن، نظر و تجربه، احساسات و پرسشهاي خود را عنوان نمايند. اين فضا، فرصت بسيار مناسبي براي تعامل ميان ديدگاه‌ خوانندگان و نويسندگان كتاب فراهم كرده است.

يكي ديگر از نكته‌هاي بارز كتاب، فراهم كردن مجموعه‌اي از 69 «بينش كليدي» است كه به ترتيب موضوع، مورد تاكيد قرار داده‌ شده است. اين قسمتها كه در قالب جمله‌هاي كوتاه بيان شده است، كمكي است كه مطالب هر قسمت، در ذهن‌ جمع‌بندي شود.

3. مقدمه و معرفي

رهبران سازمانها، ايده‌آل‌ها و چشم‌اندازها را تعيين مي‌كنند و به جوهره امور مي‌پردازند. آنان به فرصتها اهميت مي‌دهند و به خلاقيت‌ها ارج مي‌نهند. مهمترين بخش قدرت رهبران، قدرت نرم يا ابزارهاي جذابيت است. مهارتهاي كليدي قدرت نرم، كاريزما، چشم‌انداز و توان برقراري ارتباط است. آنان مي‌توانند با تركيب قدرت سخت (زور و پرداخت‌هاي مالي) و قدرت نرم، قدرت هوشمند را به‌وجود آورده و به‌كار گيرند و با جلب اعتماد كامل افراد سازمان، آن‌ را حول محور دستور كارهاي آينده بسيج كنند و زمينه را براي رساندن افراد به اوج شايستگي‌هاي خود فراهم سازند.

كتاب «پرورش‌ توانايي‌هاي رهبري» فرصت مناسبي را در اختيار خوانندگان قرار مي‌دهد تا با پاسخگويي به طرحهاي رايج و حياتي در مورد رهبري كه در اين كتاب مطرح شده است، در پرورش توانايي‌هاي رهبري خود به‌صورت فعال مشاركت كنند.

4. محتواي كتاب

1-4. حقايقي غيرمنتظره در مورد رهبران

در اين فصل، مهارتها و مفاهيمي مورد بحث قرار مي‌گيرند، كه باعث پرورش ذهن خواننده شما در زمينه رهبري مي‌شود. با مطالعه اين فصل مي‌توان به اين نتيجه رسيد كه رهبران به تمام شكل‌ها، اندازه‌ها و رنگ‌ها تبديل مي‌شوند؛ اينكه چگونه رهبري ممكن است در شكل خدمت به ديگران ظهور يابد و چگونه اين روش مي‌تواند راه‌حل مناسب‌تري در برابر ديگر شكل‌هاي خودگرايانه‌تر رهبري باشد.

2-4. سنجش گرايش‌هاي رهبري و عوامل شخصيتي

در اين فصل، تفاوتهاي عمده‌اي كه در شخصيت افراد وجود دارد، مورد بحث قرار مي‌گيرد. خواننده مي‌تواند با استفاده از پرسشنامه‌اي كه در اين فصل تدارك ديده شده است، به شناختي مقطعي از شخصيت خود دست يابد و با استفاده از چنين دانشي، به ايجاد تيم‌هاي كاري قدرتمند بپردازد، با تفاوتهاي شخصيتي افراد سازگار شود، و به انتخاب فعاليت‌هايي بپردازد كه شخصيت او را قدرتمندتر مي‌سازند.

3-4. چشم‌انداز رهبري

در اين قسمت از كتاب، ماهيت چشم‌انداز رهبري مورد بحث گفت‌وگو قرار مي‌گيرد. ايده‌هايي مطرح مي‌شوند كه براي چشم‌انداز رهبري قابل استفاده باشند. همچنين فعاليت‌هايي خاص عنوان مي‌شوند كه به‌عنوان بخشي از چشم‌انداز مي‌توانند پيش گرفته شوند.

4-4. رهبري از راه گوش دادن

در اين فصل، اهميت بسيار زياد گوش دادن رهبر مورد تاكيد قرار مي‌گيرد. روشهايي عنوان مي‌شود كه رهبران بتوانند اين هنر را در خود پرورش دهند. همچنين شيوه استفاده از اين هنر در تصميم‌گيري‌هاي بهتر، مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

5-4. رهبري از راه ايجاد تيم و ارتباطات

نخست در اين فصل، اين نكته عنوان مي‌شود كه رهبران موفق، هميشه به رابطه‌هاي قوي با اعضاي تيم تكيه مي‌كنند. سپس، خواننده به روشهايي دعوت مي‌شود كه بتواند از روشهاي جديدي براي ايجاد ارتباط با اعضاي تيم بهره ببرد. همچنين پرورش مهارتها در ايجاد و رهبري موثر تيم‌ها، مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

6-4. رهبري از راه تعيين مشكلات و يافتن راه‌حل‌ها

اين فصل با نظرهاي طرفداران و مخالفان سبك‌هاي متفاوت رهبري آغاز مي‌شود. سپس راه‌حل‌هايي ارائه مي‌شود كه رهبران بتوانند مشكلات معمول رهبري خود را برطرف سازند. درنهايت اين بينشي تحت عنوان بينش مشكل-راه‌حل، مطرح مي‌شود كه رهبران بتوانند از آن در چالشهاي روزمره استفاده نمايند.

7-4. رهبري از راه ايجاد انگيزش

از انگيزه‌هاي قدرتمندتري چون انگيزاننده‌هاي مالي مي‌توان در ايجاد تيم‌هاي كاري استفاده كرد. همچنين استراتژي‌هاي رهبري مي‌تواند بر مبناي ايجاد انگيزش شكل گيرند. اين مباحث در اين فصل از كتاب، مورد بررسي قرار مي‌گيرند.
8-4. رهبري از راه تخصيص وظايف و مسئوليت‌ها

آيا شما رهبري يكه‌تاز هستيد يا مشاركتي؟ اين قسمت از كتاب، پس از بحث مختصري در ارتباط با اين موضوع، به اين مساله مي‌پردازد كه چهار بٌعد (چشم‌انداز، ارتباطات، وظايف و تصميم‌گيري) از ابعاد رهبري هستند كه مي‌تواند به‌نحوي سودمند به مشاركت گذاشته شود. اين ايجاد مشاركت مي‌تواند به‌گونه‌اي باشد كه توانايي‌ها و انگيزش اعضاي گروه را تقويت نمايد.

9-4. رهبري از راه مديريت تعارض

تعارض در داخل تيم، امري غيرقابل‌ اجتناب است. اما يك رهبر با چه روش‌هايي مي‌تواند با اين تعارض‌ها دست‌وپنجه نرم كند؟ اين فصل استراتژي‌هايي را مطرح مي‌كند كه مي‌تواند به اعضاي تيم كمك كند كه تعارض‌هاي ايجادشده را رفع كنند.

10-4. رهبري از راه پشتيباني و تقويت مشاركت

در اين فصل، روشهايي براي هدايت و تشويق نشست‌هاي مشاركتي طرح مي‌شود. در جهت ارتقاي كيفيت تفكر در سازمان، مي‌توان از مهارتهاي رهبري ويژه‌اي استفاده كرد. در اين راستا، نكته‌هاي مفيدي مي‌تواند مورد استفاده خوانندگان قرار گيرد. همچنين اين مساله كه با زيرنظرگرفتن و پرورش جريان اطلاعات، مي‌توان به عملكرد تيمي بهتري دست يافت.

5. بهره‌مندان از كتاب

دنيــاي امروز، با تغييــرات روزافزون مسائل محيطي، ظهور پـارادايم‌هاي نو، اهميت بيش از پيــش عامل انساني، تغييــر مداوم قواعــد بازي، و زاييده شدن فـرصت‌هاي بسيار، سازمانها را بر اين مي‌دارد كه به پرورش مهارتهاي رهبري در افراد خود، توجه ويژه‌اي بنمايند. شايد ويژگيهاي مديران، مطلوب سازمانهاي گذشته باشد كه فرضيات «نگرش تجــويزي» در آنها صادق بود. اما تنهــا يك رهبر مي‌تواند سازمانهاي امروزي را در تلاطم امواج حفظ كند و او را به ســواحل مقصود رهنمون باشد. همچنين مي‌توان سكان سازمان را به دست مديراني سپرد كه هنر رهبري را در خود پرورش داده‌انــد. اين كتاب، براي همه مديران و رهبــران مي‌تواند درجهت پرورش اين هنر، مفيد باشد. همچنين مطالعه كتاب، به استادان و دانشجويان رشته‌هاي مختلف مديريت توصيه مي‌شود.