آشنايي با استاندارد مديريت كيفيت ISO 9001:2000 و مشخصه فني TS 16949:2002 منوط به شناخت واژگان و اصطلاحات كاربردي آنها مي‌باشد ؛ بندهاي گوناگون اين دو مرجع كيفيت ، با اين واژگان و اصطلاحات شكل گرفته است و لذا آگاهي از زمان و مكان كاربرد اينگونه كلمات در پهنه آنها از اهميت بسزايي براي مديران ، مشاوران و پياده كنندگان سيستمهاي مديريت كيفيت برخوردار است . هدف آن است كه به معرفي كليدواژگان و بندهايي از استاندارد 9001 و مشخصه فني 16949 كه اين كلمات در آنان بكار رفته اند ، پرداخته و در صورت وجود زمان اين روند را تا به انتها (از A تا Z) استمرار بخشيم

 به نقل از سایت http://ieir.ir/

آشنايي با استاندارد مديريت كيفيت ISO 9001:2000 و مشخصه فني TS 16949:2002 منوط به شناخت واژگان و اصطلاحات كاربردي آنها مي‌باشد ؛ بندهاي گوناگون اين دو مرجع كيفيت ، با اين واژگان و اصطلاحات شكل گرفته است و لذا آگاهي از زمان و مكان كاربرد اينگونه كلمات در پهنه آنها از اهميت بسزايي براي مديران ، مشاوران و پياده كنندگان سيستمهاي مديريت كيفيت برخوردار است . هدف آن است كه به معرفي كليدواژگان و بندهايي از استاندارد 9001 و مشخصه فني 16949 كه اين كلمات در آنان بكار رفته اند ، پرداخته و در صورت وجود زمان اين روند را تا به انتها (از A تا Z) استمرار بخشيم

واژه نخست : Acceptance Criteria (معيار پذيرش)

الف) تعريف :

معيار پذيرش ، ضابطه‌اي است كه به منظور قضاوت پيرامون تطابق يك پارامتر با آنچه كه بايد باشد ، مورد استفاده قرار مي‌گيرد .

ب) الزامات و توصيه هاي مرتبط با آن در ISO 9001:2000 (استاندارد مديريت كيفيت) :‌

1- بند 7 – 3 – 3 - خروجيهاي طراحي و توسعه :

خروجي‌هاي طراحي و توسعه بايد به شكلي تهيه شوند كه تصديق با ورودي‌هاي طراحي و توسعه را امكان پذير سازد و بايد پيش از انتشارمورد تصويب قرار گيرند .

خروجي‌هاي طراحي و توسعه بايد :

الف) الزامات ورودي‌هاي طراحي و توسعه را برآورده سازند .

ب) اطلاعات مناسب براي خريد ، توليد و ارائه خدمات را فراهم سازند .

ج) معيارهاي پذيرش محصول را شامل شوند يا به آنها ارجاع دهند .

د) ويژگي‌هايي از محصول كه براي كاربرد مناسب آن ضروري هستند را مشخص نمايند .

2- بند 8 – 2 – 4 – پايش و اندازه گيري محصول :

سازمان بايد ويژگي‌هايي از محصول را مورد پايش و اندازه ‌گيري قرار دهد تا بدين وسيله برآورده شدن الزامات محصول را تصديق نمايد ؛ اين موضوع بايد در مراحل مناسب فرآيند تحقق محصول مطابق با ترتيبات طرح‌ريزي شده انجام شود . (رجوع كنيد به بند 7-1)

شواهد تطابق با معيارهاي پذيرش بايد نگهداري شوند . سوابق بايد مشخص كننده فرد يا افراد داراي اختيار براي ترخيص محصول باشد (رجوع كنيد به بند 4-2-4)

ترخيص محصول و ارائه خدمات نبايد پيش از آن كه ترتيبات طرح‌ريزي شده (رجوع كنيد به بند 7-1) به صورت رضايت‌بخشي تكميل شده باشند صورت گيرد ، مگر آنكه به ‌گونه ديگري توسط فرد داراي اختيار و در صورت مقتضي ، توسط مشتري تصويب شده باشد .

ج) الزامات و توصيه هاي مرتبط با آن درTS 16949:2002 /: ISO(الزامات خاص صنايع خودروسازي) :‌

1- بند 7 – 1 – 2 - ‌معيارهاي پذيرش :

معيارهاي پذيرش بايد توسط سازمان تعريف شده و در صورت لزوم به تاييد مشتري برسد ؛ براي طرح هاي نمونه برداري داده هاي وصفي سطح پذيرش بايد نقص صفر باشد . (به بند 8-2-3-1 رجوع شود)

2- بند 7 – 3 – 3 – 2 - برونداد طراحي و فرآيند ساخت :

برونداد طراحي فرآيند ساخت ، بايد به گونه اي ارائه شود كه در برابر الزامات درونداد طراحي فرآيند ساخت قابل تصديق بوده و صحه‌گذاري شود ؛ برونداد طراحي فرآيند ساخت بايد شامل موارد ذيل باشد :

-        مشخصات و نقشه‌ها

-        نمودار جريان / جانمايي فرايند ساخت

-        FMEA هاي فرآيند ساخت

-        طرح كنترل

-        دستورالعمل هاي كاري

-        معيارهاي پذيرش تاييد فرآيند

-        داده هاي كيفيت ، قابليت اطمينان ، قابليت نگهداري و تعميرات و قابليت اندازه‌گيري .

-        در مواقع مقتضي ، نتايج فعاليت‌هاي خطاناپذيرسازي .

-        روش‌هاي تشخيص سريع و بازخورد عدم انطباق‌هاي محصول/فرآيند ساخت.

3- بند 7 – 6 – 1 - تحليل سيستم اندازه‌گيري :

بررسيهاي آماري بايد به منظور تجزيه و تحليل نوسانات موجود در نتايج حاصل از هر نوع سيستم اندازه‌گيري و تجهيزات آزمون انجام گيرد . اين الزام بايد براي سيستم‌هاي اندازه‌گيري درج شده در طرح كنترل بكار روند . روش‌هاي تحليل و معيار پذيرش مورد استفاده بايد با آنهايي كه در نظامنامه‌هاي مرجع مشتري در مورد تحليل سيستم اندازه‌گيري وجود دارد ، مطابقت داشته باشند ؛ ساير روشهاي تحليلي و معيارهاي پذيرش در صورتيكه توسط مشتري تاييد شوند قابل استفاده مي‌باشند .

4- بند 8 – 2 – 3 – 1 - پايش و اندازه گيري فرايندهاي ساخت :

سازمان بايد بمنظور تصديق توانمندي فرآيند و فراهم كردن ورودي بيشتر براي كنترل فرآيند ، مطالعه فرآيند را بر روي همه فرآيندهاي ساخت جديد (شامل مونتاژ يا توالي عمليات) انجام دهد . نتايج حاصل از مطالعه فرآيندها همراه با مشخصات آنها جهت دستورالعملهاي توليد ، اندازه‌گيري و آزمون و نگهداري و تعميرات در مكاني كه كاربرد دارد مدون گردند . اين مستندات بايد شامل اهدافي براي توانمندي (‌قابليت) فرآيند ساخت ، قابليت اطمينان (پاياني) ، قابليت نگهداري و در دسترس بودن و همچنين معيارهاي پذيرش باشند .

سازمان بايد توانمندي (قابليت) فرآيند ساخت يا عملكرد را آنچنان كه در الزامات فرآيند تاييد قطعه توليدي توسط مشتري مشخص گرديده حفظ نمايد . سازمان بايد اطمينان حاصل نمايد كه طرح كنترل و نمودار جريان فرآيند اجرا گرديده و شامل موارد مشخص شده ذيل مي‌باشند :

-  فنون اندازه ‌گيري

-  طرح‌هاي نمونه برداري

-  طرح‌هاي واكنشي وقتي معيارهاي پذيرش برآورده نشده باشند .

رويدادهاي مهم در فرآيندها از قبيل تغيير ابزار ، تعمير ماشين بايد يادداشت شوند .

 سازمان بايد براي مشخصاتي كه از نظر آماري ناپايدار بوده و يا توانمند نيستند طرح واكنشي را مطابق طرح كنترل اجرا نمايد . اين طرح واكنشي بايد بطريق مقتضي شامل محدود ساختن محصول و بازرسي 100% باشد . سپس بايد توسط سازمان يك طرح اقدام اصلاحي با زمانبندي مشخص و مسئوليتهاي معين شده جهت اطمينان از اينكه فرآيندها با ثبات بوده و توانمند مي‌باشند ، تكميل گردد . هنگامي كه مشتري خواسته باشد ، طرحها بايد توسط او مورد بازنگري قرار گرفته و تاييد شوند .

سازمان بايد سوابق و تاريخ اعمال تغييرات فرآيند را نگهداري نمايد .