كليه سازمانها به نحوي از كنترلهاي مالي براي ارزيابي فعاليتهاي خود استفاده مي كنند اين كنترلهاي مالي به صورت مقايسه بين هزينه هاي واقعي و هزينه هاي پيش بيني شده در بودجه همراه با تجزيه و تحليلهاي مورد نياز براي بررسي اختلافات بين اين دو هزينه انجام مي گيرد ، اين كنترلهاي مالي را معمولاً براي ارزيابي عملكرد بخشي از سازمان يا فعاليت خاصي به كار مي برند دلايل مختلفي براي در نظر گرفتن اينگونه هزينه ها وجود دارد كه از ميان آنها مي توان به موارد زير اشاره كرد :

ب- افزايش آگاهي و شناخت در مورد هزينه هاي دوره زندگي محصولات نظير تعميرات و نگهداري ، نيروي كارگري ، لوازم يدكي و هزينه هاي ناشي از خرابي محصول در حين استفاده .

ج- نياز به مهندسان كيفيت و مديراني كه بتوانند به سهولت هزينه هاي كيفيت را به زبان مديران ارشد ( پول ) با آنها مطرح نمايند نتيجتاً هزينه هاي كيفيت بعنوان ابزار كنترل مالي در خدمت مديريت قرار گرفت تا از اين طريق هزينه هاي كيفيت شناسايي و كاسته شوند .

هزينه هاي كيفيت شامل موارد ذيل مي گردد :

1- بررسي اوليه هزينه هاي كيفيت :

1-1- هزينه هاي پيشگيري:

1-1-1- آموزش.

1-1-2- مهندسي و برنامه ريزي كيفيت ( طرح ريزي كيفيت و آناليز ).

1-1-3- جمع آوري و تجزيه و تحليل داده هاي مربوط به كيفيت ( SPC ).

1-1-4- مميزي هاي سيستم كيفيت.

4-1-1-5- هزينه نگهداري و تعميرات ابزار و تجهيزات.

4-1-1-6- كاليبراسيون ابزار اندازه گيري و تست و آزمون و اجراي MSA.

1-2- هزينه هاي ارزيابي و بازرسي:

4-1-2-1- بازرسي و آزمايش مواد ورودي.

1-2-2- بازرسي و آزمايش حين توليد.

1-2-3- بازرسي و آزمون محصول نهايي.

1-2-4- سرمايه گذاري بر روي تجهيزات كنترلي و خريد ابزار.

1-2-5- هزينه تعمير و تجهيزات.

1-2-6- هزينه مواد مصرفي.

1-2-7- آديت محصول.

1-2-8- بازرسي مشتري.

1-2-9- ارزيابي پيمانكاران.

1-3- هزينه هاي ناشي از خرابي محصول ( داخلي ):

1-3-1- توقف خط توليد.

1-3-2- بازرسي صد در صد.

1-3-3- تجزيه و تحليل خرابي.

1-3-4- انبارداري محصول نامنطبق.

1-3-5- دوباره كاري.

1-3-6- اسقاط / دورريزي.

1-3-7- تأخير در ارسال.

1-3-8- مرغوبيت كمتر ( افت به درجه بازاري ).

1-3-9- آزمايش مجدد ( بازرسي محصول اصلاح شده ).

1-4- هزينه هاي ناشي از خرابي محصول ( خارجي ):

1-4-1- تنظيم شكايت ( رسيدگي به شكايات مشتريان و حضور در محل توسط بازرس ).

1-4-2- محصول / مواد برگشتي ( جايگزين نمودن ).

1-4-3- هزينه هاي گارانتي و ضمانت.

1-4-4- مسئوليت در قبال محصول.

1-4-5- نارضايتي ( كاهش اعتبار نزد مشتري ).

2- روش محاسبه هزينه هاي كيفيت :

2-1- هزينه هاي پيشگيري :

2-1-1- هزينه هاي مربوط به آموزش كه به دو صورت آموزش داخلي و خارجي انجام مي پذيرد .

2-1-1-1- داخل = متوسط حقوق افراد شركت كننده * نفر ساعت زمان برگزاري دوره.

2-1-1-2- خارج = هزينه دوره + (( هزينه مأموريت )) + (( مستهلك هزينه هاي آموزش بر سال )).

2-1-2- هزينه هاي مربوط به طرح ريزي كيفيت و آناليز = نفر ساعت اختصاص داده شده * متوسط حقوق يك ساعت كارشناس .

2-1-3- هزينه هاي مربوط به تجزيه و تحليل و جمع آوري اطلاعات ( SPC ).

                                           = نفر ساعت اختصاص داده * متوسط حقوق يك ساعت كارشناس .SPC

2-1-4-1- هزينه مميزي هاي داخلي = نفر ساعت صرف شده * متوسط حقوق يك ساعت

2-1-4-2- هزينه هاي مميزي شخص ثالث = هزينه هاي اعلام شده از طرف مقابل

2-1-5- هزينه نگهداري و تعميرات ابزار و تجهيزات = روش نت در مورد ايستگاههايي كه در آن SPC اجرا مي شود .

2-1-6- كاليبراسيون و MSA = فاكتور شركت كاليبره كننده يا نفر ساعت * حقوق متوسط يك ساعت

2-2- هزينه هاي ارزيابي و بازرسي:

2-2-1- هزينه هاي بازرسي و آزمايش مواد ورودي= ( متوسط حقوق بازرس + متوسط حقوق مسئول مدير كنترل كيفيت ) بازاء نفر ساعت .

2-2-2- هزينه هاي بازرسي و آزمايش حين فرآيند = ( متوسط حقوق بازرس + متوسط حقوق مدير كنترل كيفيت ) بازاء نفر ساعت .

2-2-3- هزينه هاي بازرسي و آزمايش محصول نهايي = ( حقوق كامل بازرس محصول نهايي + نفر ساعت مصرفي براي بازرس و مدير )

2-2-4- سرمايه گذاري بر روي تجهيزات كنترلي و خريد ابزار :

هزينه استهلاك بر اساس روش مستقيم ده ساله بصورت ماهيانه در اين عنوان محاسبه + هزينه ابزار عمومي كنترلي .

صورت كالاي مصرفي يكساله مستهلك شده و 12/1 قيمت خريد آن براي هر ماه

2-2-5- هزينه تعمير ابزار و تجهيزات = فاكتور از طرف تعميركار

2-2-6- هزينه مواد مصرفي = مقدار مواد * قيمت خريد

2-2-7- آديت محصول = نفر ساعت مصرفي * متوسط حقوق يك ساعت

2-2-8- بازرسي مشتري = نفر ساعت مصرفي * متوسط حقوق يك ساعت

2-2-9- ارزيابي پيمانكاران = نفر ساعت مصرفي * متوسط حقوق يك ساعت

2-3- هزينه هاي ناشي از خرابي محصول ( داخلي ):

2-3-1- هزينه هاي توقف خط توليد = ساعات توقف * ارزش يك ساعت كار ماشين

2-3-2- هزينه بازرسي صد در صد = نفر ساعت صرف شده بازرسي * متوسط حقوق يك ساعت

2-3-3- ساعات جلسات و زمان تحليل * متوسط ارزش يك ساعت حقوق كارشناس

2-3-4- انبارداري محصول نامنطبق = ( متراژ * اجاره ) يا ( متراژ * ارزش مساحت اشغال شده )

2-3-5- دوباره كاري ( نفر ساعت مصرفي براي دوباره كاري * متوسط حقوق كارگر در ساعت ) + ( زمان كار ماشين جهت دوباره كاري * ارزش يك ساعت كار ماشين )

2-3-6- هزينه اسقاط : تعداد ضايعات توسط هر ايستگاه * ارزش آن در آن ايستگاه

 2-3-7- تأخير در ارسال : جريمه بر اساس قرارداد * تعداد روز تأخير و نرخ بهره * قيمت كل فروش * تعداد روز تأخير

2-3-8- مرغوبيت كمتر : تعداد * تفاوت قيمت

2-3-9- هزينه بازرسي محصول اصلاح شده ( بازرسي مجدد ) نفر ساعت مصرفي * متوسط حقوق يك ساعت

2-4- هزينه هاي ناشي از خرابي محصول ( خارجي ):

2-4-1- رسيدگي به شكايات مشتريان و حضور در محل مشتري = هزينه مأموريت افراد و كارشناسان اعزامي به محل مشتري

2-4-2- محصول / مواد برگشتي ( جايگزين قطعات ) = قيمت فروش قطعات * تعداد

2-4-3- كاهش اعتبار نزد مشتري ( نارضايتي ) = سود محصول * تعداد محصول از دست رفته در قرارداد سال بعد

2-4- هزينه هاي گارانتي و ضمانت = هزينه قطعات اسقاطي ( هزينه قيمت قطعات جايگزين شده ) + دستمزد تعمير و تعويض

4-2-5- مسئوليت در قبال محصول ( رفت و برگشت ) = هزينه بسته بندي + هزينه هاي حمل و نقل

4-3- محاسبة هزینه های کیفیت:

3-1- هر يك از واحدهاي سازماني گزارشهاي مربوط به هزينه‌هاي كيفي واحد خود را در طي فرم ثبت هزينه‌هاي كيفيت به شماره FR - 001 حداكثر دو هفته قبل از جمع‌بندي و تدوين گزارشهاي نهايي به واحد مالي شركت ارايه مي‌نمايند .( این ارزیابی ها در پایان هر فصل صورت می پذیرد.)

 3-2- واحد مالي هزينه‌هاي گزارش شده را جمع‌بندي كرده و بر اساس نرخ هزينه كل بدست آمده بصورت شاخصهاي كلي محاسبه و به مديريت ارائه مي‌نمايد.

3-3- نماينده مديريت پس از دريافت گزارش واحد مالي جلسه‌اي با حضور اعضاي كميته برگزار كرده و در خصوص مراكز هزينه و شاخص محاسبه شده تصميم‌گيري مي‌نمايند .

3-4- با توجه به شاخص كيفيتي محاسبه شده ، هر يك از واحدها در صورت امكان نسبت به كاهش نوع هزينه / مركز هزينه با بيشترين سهم اقدام مي‌نمايند .

3-5- در خصوص كاهش هزينه‌هاي صرف شده مي توان از روشهاي نظام‌مند حل مساله استفاده نمود .

اثر بخشي اقدامات انجام شده دردوره‌هاي بعدي پيگيري ميشود .

بهبود هزينه‌هاي كيفيت ميتواند به عنوان يك پروژه بهبود تعريف شده و  فعاليتهاي لازم صورت مي‌پذيرد.

4- آناليز هزينه ها:

كليه اطلاعات مربوط به هزينه هاي كيفيت بايد به صورت جامع گردآوري و ارسال گردد . اين اطلاعات بايد ثبت و بايگاني شود كه به صورت منظم بتوان از اين اطلاعات گزارش هاي لازم را تهيه و تجزيه و تحليل و بررسي هاي مورد نياز را انجام داد . اين گزارشات غالباً در قالب موارد زير تهيه مي گردد .

1-  تهيه گزارش ( نسبت هزينه هاي كيفي به فروش محصول ).

2- نسبت هزينه هاي كيفي به سود محصول.

3- نمودار پاراتو در خصوص هزينه هاي كيفي محصول – محصول.

4- نسبت هزينه هاي پيش گيرانه به كل هزينه هاي كيفي محصول.

5- نسبت هزينه هاي بازرسي به كل هزينه هاي كيفي محصول.

6- هزينه هاي بررسي كيفيت در محصول به كل ( نسبت كيفيت در محصول به كل هزينه هاي كيفي محصول ).

6-1- گزارش به صورت نموداري در قالب جداول مقايسه اي.

6-2- گزارش هاي مربوط به هزينه ها كه به صورت پاراتو كه بر اساس سر فصلهاي كل.